Hafta 1 - Temel Bilgiler, CIA ve Parkerian Hexad Modeli, Saldırı Tipleri

Siber Güvenliğe Giriş
Hafta 1

Dr. Öğr. Üyesi Ömer Faruk ACAR

Ders Hakkında Bilgiler

DERSİN AMACI

•Temel bilgi ve ağ güvenliği

•Zararlı yazılım, bilişim suçları

•Güvenlik protokolleri

•Saldırı yöntemleri, ağ izleme

•Kriptoloji ve analiz

Konularında bilgi sahibi olmak

KAYNAK KİTAPLAR

•Bilgi Sistemi Güvenliğinin Temelleri / Fundamentals of Information Systems Security

○David Kim, Michael G. Solomon, Nobel Akademik Yayıncılık

•Foundations of Information Security: A Straightforward Introduction

○ Jason Andress

•Ek Kitap

○Ethical Hacking-Offensive&Defensive, Ömer ÇITAK

•Vize %40

•Yazılı sınav %30

•Araştırma / Performans / Katılım %10

•Final %60

•Yazılı sınav %50

•Araştırma / Performans/ Katılım %10

•Ders devam noktasında öğrencilerden aktif katılım ve kişisel not tutmaları beklenmektedir.

•Ders ile ilgili gerekli bilgilendirmeler ders esnasında, ÖBS üzerinden sisteme kayıtlı e-posta adreslerinden yapılmaktadır. Öğrencilerin ders ile ilgili duyuru ve çalışmaları takip etmeleri bireysel sorumluluklarındandır. Bu bağlamda sisteme kayıtlı e-posta adreslerinin güncel olduğundan emin olmanız ve takip etmeniz gerekmektedir.

Tavsiyeler

•Ders ile ilgili kişisel notların tutulması öğrenilen bilgilerin pekiştirilmesi, sonradan hatırlanması için önemlidir. Bireysel not tutmaya özen gösterin.

•Sınıf içinde derse ve öğretilen bilgilere odaklanın. Haftalık tekrarlar, sınav esnasında stresi ve çalışma zamanını azaltır.





Bilgi Nedir?

Data, Information

•Bilgi; Kişi yada kurumlar için kıymet teşkil eden, kısmen yada tamamen anlamlandırılmış/ilişkilendirilmiş veri ve/veya veri parçaları

•Veri: Anlam yada ilişkiler henüz kurulmamış; depolanabilen, hesaplanabilen, saklanabilen yada aktarılabilen herşey. Bilgisayar biliminde baktığımızda dijital yada analog sinyaller ve bitler bütünü.

•Veri, bilginin ham hali. Bilgi, verinin işlenmiş, anlamlandırılmış yada gruplanmış hali.



Knowledge, Wishdom

•Bilginin devamı olan knowledge kavramı doğruluğu yada yanlışlığı kanıtlanmış, tecrübe edilmiş bilgi anlamı taşımaktadır. Deneyim olarak da düşünülebilir.

•Wishdom, birçok Türkçe karşılığı olmakla birlikte enformatik sistemlerde akıl, çıkarım, varsayım olarak adlandırabiliriz. Kısacası idrak edilmiş bilgi, karar.


Veri yada bilgi neden önemli?

Bilgi Güvenliği

•Elektronik ortamlarda saklanan/taşınan verilerin bozulmadan bütünlüğünün sağlanması, yetkilerinin düzenlenmesi / yetkisiz erişimlerden korunması, bunların sağlanması için yapılan işlemler bütünü. ABD yasalarına göre: «bilgi ve bilgi sistemlerini yetkisiz erişim, kullanım, ifşa, kesinti, değişiklik veya imhadan korumak»

•Bilgi güvenliğini sağlamak için birçok yöntem ve araç bulunmakla beraber her geçen gün yeni araç ve yöntemler geliştirilmekte ve sayısı artmaktadır.

•Bilgi güvenliği yalnızca bilgisayar sistemlerinde alınan yazılımsal tedbirler değil, fiziksel ortamda alınan tedbirleri de kapsamaktadır.



Ağ Güvenliği

•Az sayıda üniversite ve çeşitli kurumların kullandığı bir araç olan internet günümüzde kullanıcı sayısının artması ve bilgisayar sistemlerinin gelişmesi ile birlikte devasa bir yapı haline bürünmüştür. Bu değişim, önceki zamanlarda yapılan bilginin bilgisayar sistemleri arasında değişik araçlarla aktarımını azaltarak (kaset, disket, CD, USB bellekler vb) internet ortamında taşınmasını arrtırmış ve yaygınlaştırmıştır.

•Veri paylaşımı günümüzde yalnızca bilgisayar-bilgisayar arasında değil; akıllı telefonlar, akıllı arabalar, akıllı ev aletleri, akıllı binalar gibi teknolojiler arasındada gerçekleşmektedir.

•IoT teknolojisi ile birlikte internetin kullanımı evrimleşmekte veri/bilgi güvenliği yanında ağ güvenliği her geçen gün daha da önem kazanmaktadır.

Ne kadar güvenli olmalıyız?

Bilgi Güvenliği, Ağ Güvenliği

•Dünya üzerinde %100 güvenli bir sistemden bahsetmek zordur. Her ne kadar tamamen korunaklı sistem olmasa da belirli kriterli sağlayan tedbirler almak gereklidir.

•"Gerçekten güvenli olan tek sistem, kapalı, bir beton blok içine dökülmüş ve kurşun kaplı bir odada silahlı muhafızlarla mühürlenmiş sistemdir - ve o zaman bile şüphelerim var." - Eugene Spafford

•Böyle bir durumdaki bir sistem güvenli olabilir, ancak kullanılabilir veya üretken değildir. Güvenlik düzeyini artırdıkça, genellikle üretkenlik düzeyini düşürürsünüz. Ek olarak, bir varlığı, sistemi veya ortamı güvence altına alırken, güvenlik düzeyinin, güvence altına alınan öğenin değeriyle nasıl ilişkili olduğunu göz önünde bulundurmalısınız.

Bilgi Güvenliği, Ağ Güvenliği

•Çikolata parçalı kurabiye tarifini korumak için, etrafı jiletli tellerle çevrili, silahlı muhafızlar ve gaddar saldırı köpekleri tarafından devriye gezen, hava geçirmez bir şekilde kapatılmış bir kasaya sahip milyar dolarlık bir tesis inşa edebilirsiniz, ancak bu aşırı olacaktır. Yerleştirdiğiniz güvenliğin maliyeti, koruduğu şeyin değerini asla geçmemelidir. Ancak bazı ortamlarda bu tür güvenlik önlemleri yeterli olmayabilir.

İşçilere Bir İSYS Sorusu | Uluslararası İşçi Dayanışması Derneği

Bilgi Güvenliği, Ağ Güvenliği

ISO 27001 : 2013 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi - szutest.com.tr

Bilgi Güvenliğinin Temel İlkeleri

•Güvenlik sistemden sisteme değişiklik göstermektedir.

•Temel olarak bilgi ve veri ile uğraşan/kullanan tüm sistemlerde güvenlik tedbirlerinin alınması gerekmektedir. Özellikle kullanıcı verilerini içeren hizmet sağlayıcılar / kurumlar güvenirliliğini göstermek için tedbirler almalı ve aldığı tedbirleri belgelendirerek kullanıcılara sunmaları gerekmektedir.

•TS / ISO / IEC 27001 belgesi

Information Security Properties (CIA Triad) | Download Scientific DiagramSihirli FasulyelerSSL Nedir? SSL Güvenlik Sertifikası Ne İşe Yarar? » Uzman Posta

Bilgi Güvenliğinin Temel İlkeleri

•Confidentiality (Gizlilik): Verilerin yetkili olmayan kişiler tarafından görüntülenmemesi / işlenmemesi

•Gizlilik deyince akla ilk şifre ve özel bilgiler gelmektedir.

•Örneğin hesap şifresi, kredi kartı numarası



HP Yazıcılar için Güvenli Belge Çözümü | HP® TürkiyeYanlış kişiye mesaj attığınız okdu mu? - KizlarSoruyor

Bilgi Güvenliğinin Temel İlkeleri

•Integrity (Bütünlük): Verilerin değiştirilmemesi, değişen veriler üzerinde hata olması durumunda geri alma vb.

•Web sayfa bütünlüğü

•Dijital belge güvenliği (E-imza)

•Veri tabanı İşlem bütünlükleri (EFT vb.)



Data Integrity In Quality Computer Systems, Risk and Strategies - Webinar Compliance

Bilgi Güvenliğinin Temel İlkeleri

•Availability (Erişebilirlik): İhtiyaç olduğunda verilere, hizmetlere erişebilmek.

•Yalnızca erişebilmek değil aktif olmasıda düşünülebilir. Örneğin veri tabanlarının yada sunucuların güç kesintilerinde devam edebilmeleri, yada sel, su baskınlarında hizmete devam edebilmeleri.



Wd02Instagram çöktü mü, akış yenilenmiyor hatası nedir? Instagram mobil uygulaması çöktü mü, akış neden yenilenmiyor? | SON DAKİKA - Son Dakika Spor HaberleriFull day availability icon stock vector. Illustration of service - 174679688

Bilgi Güvenliğinin Temel İlkeleri

•Temel ilkeler yukarıda bahsedilen 3 madde ile özetlensede günümüzde güvenlik kavramlarını yeterli olarak açıklayamamaktadır. Güvenlik prensiplerinde kullanılan bir diğer ilke ise Parkerian Hexad modelidir. CIA modeli baz alarak geliştirilen bu model Gizlilik, Bütünlük ve Erişebilirliliğe ek olarak Mülkiyet, Kanıtlanabilirlik, Kullanılabilirlik Olmak üzere 6 başlık altında toplamak mümkündür.


Cybersecurity and the Parkerian Hexad - StaffHost Europe

Bilgi Güvenliğinin Temel İlkeleri

•Possesion (Mülkiyet/Control): Mülkiyet kavramı verinin aitliği, veri üzerindeki sahiplik, kontrol, elde edilebilirlik anlamları taşımaktadır.

•Veriler çalınmış olabilir lakin verilerden bilgi elde edilememesi possesion ilkesini gerçekleştirmektedir.

•Gizlilik ile karıştırılsada gizlilik ihlal edilebilir lakin possesion devam eder.

•İki adımlı doğrulama adımları bu ilke altında düşünülebilir.



Bilgi Güvenliğinin Temel İlkeleri

•Authenticity (Kanıtlanabilirlik): Tam çeviri karşılığı olmasada özgünlük, kanıtlanabilirlik olarak nitelendirilebilir.

•Veriyi yetkili olan kullanıcı mı oluşturdu yoksa sistem kendisimi oluşturdu?

•Veri A kişisenemi ait yoksa B kişisine mi?

•Veri varmı yokmu?

•Veri A sitesinden mi geldi yoksa B sitesindenmi?



Bilgi Güvenliğinin Temel İlkeleri

•Utility (Kullanılabilirlik): Verinin ne kadar faydalı olduğu/ kullanılabilir olduğunu ifade eden ilkedir.

•Ham veriler bilgilerden daha az utility dir.

•Şifrelenmemiş veriler şifrelenmiş verilere göre daha utility dir.


Saldırı / Saldırı Tipleri

Bilgi Güvenliğinin Temel İlkeleri

•Saldırılar, fiziksel ortamda olabileceği gibi sanal ortamlardan da gelebilmektedir. Saldırıları incelemeden önce bilgi güvenliği ilkelerine göre saldırı türlerini anlamak önemli.

•Interception

•Interruption

•Modification

•Fabrication

Threats - Enterprise Application Architecture with .NET Core [Book]

Interruption

•Kesinti anlamı taşıyan saldırı türleri hizmetlerin duraksatılması, veriye erişimin engellenmesi şeklinde yapılan saldırılar olabilir. Genelde hareket halinde olan veriye gerçekleştirilir.

•Web sayfası/hizmete erişimi engelleme

•Doğal afet tehditleri

•Veri iletimin kesilmesi


Interception

•Yetkisiz erişim tehditleri. Bilgiye yetkili kullanıcı dışında erişimin olması.

•Bu tarz saldırılar gizliliğe yönelik saldırılar olup yetkisiz kullanıcıların veriye, uygulamaya yada ortama erişmesidir. Durağan yada hareket eden veriye yapılabilir.

•Bu tarz saldırılar profesyonelce yapılırsa tespit etmesi zor hatta imkansız olabilir.




Modification

•Değiştirme, yeniden düzenleme anlamı taşıyan modification bilginin / hizmetin değiştirildi saldırı türleri olarak nitelendirilmektedir.

•Temel hedef bilginin yada verinin bütünlüğünü bozmaktır.

•Örneğin: Web içeriğini değiştirme, yanlış bilgi verme vb.




Fabrication

•Üretme, türetme anlamı taşıyan fabrication yetkisiz kişilerin veriyi üzerinde ekleme yapması, sisteme müdahil olması olarak düşünülebilir.

•Örneğin; kullanıcı yetkisi dışında mail, mesaj gönderme, sahte iz bırakma




Threat

•Tehdit, sistemin işleyişini, verinin yukarıda bahsedilen ilkeleri tehlikeye sokabilecek her türlü yaklaşım/davranış. Kısacası zarar verme eğiliminde olan herşey.

•Tehditler, özellikle bilgi güvenliği dünyasında, belirli ortamlara özgü olma eğilimindedir. Örneğin, bir Windows işletim sisteminde bir virüs sorun olsa da, aynı virüsün bir Linux işletim sistemi üzerinde herhangi bir etkisi olması pek olası değildir.

•Fiziksel ortamlardan örnek vermek gerekirse bodrum katlardaki veri merkezleri için yağmurun yağması

Threats - Enterprise Application Architecture with .NET Core [Book]

Risk

•Risk, kötü bir şeyin olma olasılığıdır.

•Bir ortamda riske sahip olmanız için hem bir tehdide hem de tehdidin istismar edebileceği bir zafiyete sahip olmanız gerekir.

•Örneğin, ahşaptan yapılmış bir yapınız varsa ve yakınlarda bir ateş yakıyorsanız, hem tehdidiniz (yangın) hem de buna uygun bir kırılganlığınız (ahşap yapı) vardır. Bu durumda, kesinlikle bir riskiniz var. Aynı şekilde, aynı yangın tehdidine sahipseniz, ancak yapınız betondan yapılmışsa, betonun ateşe karşı kırılganlığı (zaafı) olmadığı için risk çok azdır, önemsenmeyebilir.

•Yeterince sıcak bir alevin betona zarar verebilir, ancak bunun ihtimali yada olması çok çok düşüktür. Benzer şekilde bilgi işlem ortamlarındaki potansiyel olan, ancak riski düşük olan tehditler her zaman vardır.

•En iyi strateji, zamanı ve kaynakları gerçekleşmesi yüksek olan (riski yüksek) tehdit ve açıklara yöneltmektir. Kaynaklarınızı olası her saldırıyı planlamaya çalışmak için harcarsanız, zafiyet oluşur ve en çok ihtiyaç duyduğunuz yerde korumadan yoksun kalırsınız.

Impact

•Etki yada etki faktörü, kıymeti olarak değerlendirilen bu kavram risk altında zikredilsede riskin hesaplanmasında önemli kavramlardandır.

•Bazı saldırıların riski yüksek olsada herhangi bir önlem yada koruma alınmayabilir. Bunun nedeni saldırının yaptığı etkinin ve/veya bilginin değerinin düşük olmasıdır.

1 / 33
Beklenmeyen bir hata oluştu. Yeniden yükle 🗙

Rejoining the server...

Rejoin failed... trying again in seconds.

Failed to rejoin.
Please retry or reload the page.

The session has been paused by the server.

Failed to resume the session.
Please retry or reload the page.